Inleiding
Door het steeds groeiend aantal computergebruikers wordt programmeren belangrijker. Bovendien behoort 'VB.net' tot één van de krachtigste programmeertalen in de computerwereld.
In tegenstelling tot 'Visual Basic for Applications' (VBA) is VB (Visual Basic) een programmeertaal waarmee je autonoom draaiende programma's maakt. VBA is de taal die onder Microsoft Office draait. Elk programma dat u in VBA draait, kan enkel werken als de gebruiker ook de desbetreffende toepassing heeft. Stel, u programmeert een formulier, dat een aantal berekeningen doet in Excel. De gebruiker van dit programma dient dus Excel op zijn PC geïnstalleerd te hebben. Om een programma, gemaakt in VB, te kunnen draaien hoeft u enkel een 'Windows'- besturingssysteem op uw computer te hebben.
In deze cursus wordt uitgelegd hoe we een formulier aanmaken met de daarbij horende code. We maken hiervoor gebruik van besturingselementen zoals TextBox, Label, ComboBox ... Het is belangrijk dat we deze besturingselementen verbinden met code.
Tevens is het niet alleen belangrijk hoe, maar ook waar, we deze code schrijven. Het gebruik van modules en de herbruikbaarheid van de code komen dan ook verderop in deze cursus aan bod.
In hoofdstuk 9 leren we hoe we de foute ingave van de gebruiker(s) van ons programma ondervangen. Hiervoor schrijven we specifieke code. Vergeten we dit te doen dan kan het programma vastlopen.
Nieuw in VB.net:
Hoewel de programmeeromgeving van VB.net veel gelijkenissen vertoont met deze van Visual Basic 6, zijn er toch een aantal belangrijke verschillen. Deze herkent u gemakkelijk omdat ze in deze cursus -zoals deze uitleg- voorafgegaan worden door "Nieuw in VB.NET".
Naast de theorie biedt deze cursus u tal van oefeningen. U krijgt dus telkens eerst een stuk theorie en vervolgens één of meer oefeningen, waarin u de opgedane kennis kan testen. Eventuele vragen kan u tot ons richten. Dit geldt uiteraard enkel voor problemen waar u reeds een tijd op hebt gezocht. Wij antwoorden snel en accuraat. Veel succes!
Hoofdstuk 1: Installeren, programmeeromgeving, eigenschap, methode, besturingselementen en plaatsen 'Controls' op een formulier
1. Installeren
De vereisten voor de installatie van deze versie zijn beduidend strenger geworden. Waar de versies 95 of 98 van Windows volstonden om de programmeertaal Visual Basic 6 te draaien, hebt u nu Windows 2000, XP of NT nodig. U zal echter kunnen genieten van talrijke voordelen waarmee deze programmeertaal haar vorige versies overstijgt.
Hieronder beschrijven we summier de installatie van de 'Standard'-versie van VB.NET. De installatie van andere versies vindt u bij de software of op de website van Microsoft (http://www.microsoft.com/).
U beschikt dan over 4 installatie-CD's:
- 3 CD's met de namen Disc1, Disc 2 en Disc 3
- 1 CD met als naam 'Microsoft Windows Component Update'
Afbeelding 1 toont de volgorde, die afgelegd moet worden bij de installatie.
Afbeelding 1
Door dit extra werk hoeft u zich niet te laten afschikken want het loont beslist de moeite.
In sommige gevallen zal u ook een 'Service Pack' voor uw Windows moeten installeren. Bij één van onze testen was dit het geval toen we een Nederlandstalige 'Windows 2000 Professional' geïnstalleerd hadden en probeerden 'Visual Basic .net' te installeren. Hij vroeg naar het 'Service Pack 2' voor 'Windows 2000'. Dit kan u vinden op de website van Microsoft: http://www.microsoft.com/
2. Programmeeromgeving
- Klik Start (Windows startknop)
- Klik op Programma's (Programs)
- Microsoft Visual Studio .NET
- Opnieuw Microsoft Visual Studio .NET
Op uw monitor krijgt u nu - toont eerst eventjes een ander schermpje - afbeelding 2 te zien.
Afbeelding 2
Kies voor 'New Project'. U zal steeds voor 'New Project' moeten kiezen als u een nieuw project aanmaakt. Indien u in een bestaand project verder wil werken, dient u te klikken op 'Open Project'. Vervolgens kiest u nu voor 'Windows Application'.
3. Onderdelen van de programmeeromgeving
Uw venster bestaat uit 4 stukken:
- 'Solution Explorer'
- 'Properties' (Volledig zichtbaar als het formulier op het scherm staat.)
- 'Toolbox'
- 'Form' (venster met het formulier)
Links vindt u de 'Toolbox'. Indien deze er niet staat kiest u voor Beeld (View) keuze 'Toolbox'. De Visual Basic 6 programmeurs onder u zien dat deze ontwikkelomgeving grotendeels gelijk gebleven is. Wel zijn er enkele extra mogelijkheden toegevoegd. Deze 'Toolbox' bevat de knoppen 'Components', 'Data', 'General' en 'Windows Forms'. In deze 'Toolbox' zullen wij in Deel I en Deel II van deze cursus werken met de elementen die zich onder de knop 'Windows Forms' bevinden. Deze knop bevindt zich in deze 'Toolbox' (links op het scherm). Klik hierop. U ziet nu 'Pointer', 'Label', 'Linklabel' enz.... Dit zijn besturingselementen (controls). Deze besturingselementen zullen we gebruiken om een formulier (form) op te maken.
4. Eigenschappen, methodes en gebeurtenissen
Alle 'controls' hebben eigenschappen (Properties). Zo hebben we de eigenschappen achtergrondkleur, hoogte enz... Ook mensen hebben eigenschappen, zoals lengte, gewicht, haarkleur enz... Deze eigenschappen vindt u terug in het venster met als naam 'Properties' (eigenschappen). Dit venster vindt u rechtsonder op het scherm. Indien het verdwenen is, kan u het terugroepen met 'View' keuze 'Properties Window'. Om alle 'Properties' van een bepaald object te zien moet het geselecteerd zijn. U selecteert een object in het ontwerpvenster door erop te klikken. Het geselecteerde object staat omgeven door een grijze rand en 8 duidelijk zichtbare vierkantjes. Daar 'Visual Basic' het Engels als voertaal gebruikt, zullen we in deze cursus opzettelijk de Engelse en de Nederlandse namen door elkaar gebruiken zodat u met beide vertrouwd raakt.
Nog enkele begrippen:
Als methodes (Methods) heb je bv. 'Move' Een 'Event' is een gebeurtenis. De 'Editor' is de plaats waar de programmacode staat. Als u dubbelklikt op de 'Form' komt u in de 'Editor' terecht. Als u nog niets hebt ingegeven ziet de 'Editor' eruit zoals in codevenster 1.
Codevenster 1
Doordat we dubbel geklikt hebben op 'Form1' wordt automatisch een procedure aangemaakt. Deze ziet u staan in het codevenster (middelste scherm) en wel onder 'Windows Form Designer generated code'. Een procedure begint met 'Sub' en eindigt met 'End Sub'. Deze procedure is echter een 'Event'- procedure want 'Load' is een gebeurtenis (Event) die geactiveerd wordt bij het laden (Load) van het formulier (Form).
5. Besturingselementen (controls)
Om gemakkelijk te communiceren met de computergebruiker maken we gebruik van formulieren. Op deze formulieren staan besturingselementen. Aan deze besturingselementen kennen we properties (eigenschappen) toe. Eén control (besturingselement) kan meerdere 'Properties' bevatten. Deze eigenschappen kan men toekennen in het eigenschappenvenster (Properties Window) of in de code. Het kunnen toekennen in de code is belangrijk. We hebben dus formulieren (Forms) en besturingselementen (Controls). 'Form' is de Engelse benaming voor formulier en 'Control' de Engelse benaming voor besturingselement.
De form dient om de controls in te plaatsen. De belangrijkste controls zijn:
De naam van de 'Control' wordt ingegeven bij de eigenschappen naast 'Name'. Deze naam wordt gevormd door naamconventie gevolgd door het _ (onderlijningsteken) en vervolgens de naam. U bent niet verplicht om de naamconventie te gebruiken. Het gebruik van deze conventie maakt de communicatie met andere programmeurs wel veel gemakkelijker. Gebruik geen spaties in de naam van uw 'Control' of 'Form'.
Een formuliernaam vormt u op dezelfde manier als de naam van een 'Control'. De naamconventie van een formulier is 'frm'. Deze conventie plaatst u steeds vooraan bv. frm_opstart. De naam die u geeft aan het formulier is niet de naam die voor de gebruiker verschijnt.
Nieuw in VB.net
De formuliertekst, die de gebruiker ziet, geeft u voortaan in bij 'Text' in het eigenschappenvenster of in de code. Bij VB6 (Visual Basic 6) gaven we dit in bij 'Caption'.
Belangrijk
De formuliertekst, zichtbaar voor de gebruiker, geeft u in bij 'Text' in het eigenschappenvenster of in de code. Als u bv. een opstartformulier maakt kan u het deze naam geven : Frm_opstart U kan er in de code de eigenschap 'Text' aan toekennen. Dit wordt dan: Me.Text = "naam" De 'String'-naam mag u vervangen door opstartscherm, rekenprogramma enz .... De naam moet passen bij de inhoud van het formulier.
Waarom: Me.Text ?
'Me' staat voor het huidige formulier. Wat we naast de eigenschap 'Text' ingeven ziet de gebruiker bovenaan het formulier. De formuliernaam, staat naast de eigenschap 'Name' in het eigenschappenvenster. Dit wordt duidelijker als we een oefening maken. Het is belangrijk dat u in de code deze naam tussen dubbele aanhalingstekens (kwootjes) plaatst. Deze dubbele kwootjes zijn verplicht bij een 'String'. U leert straks meer hierover bij variabelen.
Nieuw in VB.net
Om te zien hoe het formulier eruit ziet bij de gebruiker, klikt u op Debug --> Start (F5). Dit was bij Visual Basic 6: Run --> Start (F5).
Debug --> Start (of F5) gebruikt u ook om de geschreven code te testen. U ziet hier hoe het programma werkt bij de gebruiker.
6. Plaatsen van 'Control(s)' op een formulier
Als u nog geen formulier hebt aangemaakt :
Klik 'Project' (in menu) --> 'Add Windows Form' ...--> Dubbel klikken op 'Windows Form'
Als de code zichtbaar is i.p.v. het formulier :
Klikt u op 'View Designer'. Dit icoontje staat linksboven in 'Solution Explorer'. Dit ziet u als u erop gaat staan met de muis zonder te klikken. De betekenis van om het even welk icoontje kan u zien door er met de muis op te gaan staan zonder te klikken.
Plaatsen van de 'Control':
· U klikt op een besturingselement (Control) in de 'Toolbox' (staat
links op het scherm).
· Vervolgens klikt u in het formulier (Form) en houdt de muis ingedrukt
terwijl u deze 'Control' sleept over het formulier.
Verplaatsen, vergroten of verkleinen van de 'Control' :
Door in dit besturingselement te gaan klikken, kan u ze naar om het even waar verplaatsen op de 'Form'. Als u deze 'Control' hebt geactiveerd (staat dan omgeven door een grijze rand) kan u deze 'Control' verplaatsen, vergroten of verkleinen.
7. Oefening
- Maak een formulier (form) en geef ze de naam: Frm_opstart . Voor de gebruiker komt bovenaan het scherm Opstartscherm. De code hiervoor: Me.Text ="Opstartscherm" U kan ook kiezen om dit aan te passen in het eigenschappenvenster (Properties Window).
- Plaats 2 tekstvakken in het formulier. Voor het aanmaken van deze tekstvakken klikt u op ' TextBox' onder het knop 'Windows Forms' in de 'Toolbox' (links op scherm).
- Plaats vervolgens - zoals in punt 6 - de 'Control' 'TekstBox'op het scherm.
- Nadat u de eerste 'TekstBox' hebt aangemaakt, doet u hetzelfde voor de tweede.
- Maak nu ook de 'Button' aan. Deze staat ook in de 'ToolBox'. Klik op deze 'Control'. De rest weet u nu reeds. Het resultaat moet er ongeveer uitzien zoals in Formulier 1:
Formulier 1